Liczymy lekarzy, ale nie liczymy ich godzin pracy

W połowie 2026 roku Naczelna Izba Lekarska wykazywała 164 456 lekarzy wykonujących zawód, nie licząc lekarzy dentystów. Spośród nich aż 54 223 lekarzy miało ponad 60 lat. To było 33% wszystkich lekarzy wykonujących zawód w Polsce. Co więcej, 24 328 lekarzy miało ponad 70 lat, czyli prawie 15% ogółu lekarzy.

Problem polega na tym, że sama liczba lekarzy nie pokazuje, ile godzin rzeczywiście pracują. W statystykach Naczelnej Izby Lekarskiej 75-letni lekarz jest liczony dokładnie tak samo jak lekarz 40-letni. Obaj są jedną osobą w zestawieniu, ale nie oznacza to przecież, że pracują tyle samo godzin. Statystyki nie pokazują różnic w czasie pracy poszczególnych grup wiekowych ani liczby godzin faktycznie przepracowanych przy leczeniu pacjentów.

Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymuje od placówek medycznych harmonogramy pracy lekarzy i innych pracowników wymagane w ramach określonych umów. Nie oznacza to jednak, że Narodowy Fundusz Zdrowia posiada pełne informacje o wszystkich miejscach pracy każdego lekarza czy o godzinach rzeczywiście przepracowanych. Nie ustalono również, aby Narodowy Fundusz Zdrowia publikował ogólnopolskie zestawienie godzin pracy lekarzy z podziałem na ich wiek.

Wiadomo natomiast, że harmonogramy są wykorzystywane w określonych procesach związanych z zawieranymi umowami. Takie dane mogłyby pomóc oszacować, ile godzin pracy zaplanowano lekarzom w poszczególnych grupach wiekowych. Wymagałoby to jednak połączenia harmonogramów z wiarygodnymi informacjami o wieku lekarzy oraz wyeliminowania sytuacji, w których ta sama osoba byłaby liczona wielokrotnie.

Dopiero zestawienie rzeczywistego czasu pracy lekarzy według wieku pozwoliłoby lepiej ocenić dostępność kadr medycznych i wpływ starzenia się lekarzy na polski system ochrony zdrowia. Aby ustalić, ile czasu lekarze faktycznie poświęcają pacjentom, należałoby dodatkowo uwzględnić wykonane świadczenia, pracę w kilku placówkach, dyżury oraz różnice między danymi specjalizacjami.